KRONİK SOLUNUM HASTALIKLARINDA YAŞAM KALİTESİNİ ARTIRAN PULMONER REHABİLİTASYON

Kronik solunum hastalıkları, nefes darlığı, yetersiz havayolu temizliği, hava akımında kısıtlanma, solunum ve diğer kaslarda fonksiyon bozukluğu, egzersiz toleransında düşüş ve günlük aktivitelerde zorluk gibi problemlere yol açıyor.

Kronik solunum hastalıkları, nefes darlığı, yetersiz havayolu temizliği, hava akımında kısıtlanma, solunum ve diğer kaslarda fonksiyon bozukluğu, egzersiz toleransında düşüş ve günlük aktivitelerde zorluk gibi problemlere yol açıyor. Ciddi kronik solunum hastalığı bulunan kişilerde, uygun tıbbi tedaviye rağmen nefes darlığı ve diğer bulgular şiddetlenebilir. Egzersiz kapasitesindeki azalma, yaşam kalitesini olumsuz etkilerken, hastaların tedaviye uyumu da zorlaşmaktadır. PULMONER REHABİLİTASYON NEDİR? Pulmoner rehabilitasyon, kronik solunum hastalığı olan bireylerin tıbbi tedavisini desteklemek ve fonksiyonel ile psikososyal durumlarını iyileştirmek için alanında uzman ekipler tarafından yürütülen kapsamlı bir programdır. Program; egzersiz eğitimi, beslenme eğitimi, özyönetim eğitimi ve sağlık davranışı değişikliği gibi çeşitli bileşenlerden oluşur. UZMAN EKİPLE DESTEK Pulmoner rehabilitasyon, uzman hekim, fizyoterapist, solunum terapisti, diyetisyen, psikolog, hemşire ve iş-uğraşı terapistinden oluşan multidisipliner bir ekip tarafından yürütülür. PULMONER REHABİLİTASYONUN AMAÇLARI Programın başlıca amaçları şunlardır: Hastalıktan kaynaklanan semptomları azaltmak Kaygı ve depresyonu önlemek Hastalığın alevlenmesini ve hastaneye yatış sıklığını azaltmak Alevlenme sonrası hızlı toparlanmayı sağlamak Egzersiz kapasitesini artırmak Günlük yaşama katılımı desteklemek Özyönetim becerileri kazandırmak Kalıcı sağlık davranış değişiklikleri sağlamak Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesini yükseltmek KİMLER FAYDALANABİLİR? Pulmoner rehabilitasyon, KOAH (Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı), astım, bronşektazi, interstisyel akciğer hastalıkları, kistik fibrozis, göğüs duvarı hastalıkları, nöromusküler hastalıklar, akciğer nakli öncesi ve sonrası, akciğer kanseri, akciğer tansiyonu ve obeziteye bağlı akciğer hastalıklarında başarıyla uygulanmaktadır. UYGULAMA ORTAMLARI VE YÖNTEMLERİ Pulmoner rehabilitasyon üniteleri; göğüs hastalıkları hastaneleri, şehir hastaneleri, üniversite ve eğitim-araştırma hastanelerinde hizmet vermektedir. Programlar, hastanede yatırılarak, ayaktan takip veya ev ortamında uygulanabilir. Tele-pulmoner rehabilitasyon sayesinde uygun hastalar, bulundukları yerden programa katılabilmekte, erişim ve süreklilik artırılabilmektedir. EGZERSİZ EĞİTİMİ EN TEMEL BİLEŞEN Programın en önemli bileşeni egzersiz eğitimidir. Yürüyüş gibi dayanıklılık egzersizleri, kol ve bacak kaslarını güçlendiren egzersizler ve solunum egzersizleri bireyin ihtiyaçlarına göre uygulanır. Bunun yanı sıra, hasta eğitimi, beslenme desteği, psikososyal destek ve özyönetim eğitimleri de programa eklenir. HASTALARDAKİ ETKİLERİ Düzenli ve etkili şekilde uygulandığında; nefes darlığı ve yorgunluk azalır, kuvvet ve dayanıklılık artar, daha uzun mesafeler yürünebilir ve tıbbi tedaviye uyum yükselir. Kazanımların kalıcı olması için egzersizlerin ve eğitimlerin günlük yaşamın bir parçası hâline getirilmesi önemlidir. SONUÇ VE ÖNERİLER Uzun süreli solunum hastalığı nedeniyle nefes darlığı, çabuk yorulma ve güçsüzlük hissediyorsanız, günlük işlerinizi yapmakta zorlanıyorsanız pulmoner rehabilitasyon programlarından faydalanabilirsiniz. Konu hakkında danışmanlık almak için aile hekiminize başvurmanız önerilir.